Ấn Độ vươn lên dẫn đầu toàn cầu về xe điện

Trong bối cảnh thế giới đang đẩy mạnh quá trình chuyển đổi năng lượng và giảm phát thải carbon, Ấn Độ đang nổi lên như một trong những thị trường xe điện (EV) tăng trưởng nhanh nhất toàn cầu. Với chiến lược bài bản từ chính phủ, đầu tư mạnh mẽ từ khu vực tư nhân, cùng sự bùng nổ trong nhu cầu sử dụng xe điện giá rẻ, Ấn Độ đang tiến gần tới mục tiêu trở thành trung tâm sản xuất và tiêu dùng xe điện hàng đầu thế giới.

Thị trường xe điện Ấn Độ: Tăng trưởng vượt bậc

Theo báo cáo từ Allied Market Research, thị trường xe điện tại Ấn Độ được định giá khoảng 3,21 tỷ USD vào năm 2022 và dự kiến đạt mốc 114 tỷ USD vào năm 2029. Đây là mức tăng trưởng ấn tượng, với tỷ lệ CAGR hơn 66%, phản ánh sự chuyển dịch mạnh mẽ từ xe chạy nhiên liệu hóa thạch sang xe điện.

Điểm đặc biệt của thị trường Ấn Độ là sự thống trị của các phân khúc xe điện hai và ba bánh – phù hợp với thói quen di chuyển của phần lớn người dân. Trong năm 2024, doanh số xe ba bánh điện đạt gần 700.000 chiếc, đưa Ấn Độ trở thành thị trường lớn nhất thế giới trong phân khúc này hai năm liên tiếp.

Đầu tư mạnh tay từ cả nhà nước và tư nhân

Chính phủ Ấn Độ đã triển khai hàng loạt chính sách ưu đãi và hỗ trợ:

• Chương trình FAME (Faster Adoption and Manufacturing of Hybrid and Electric Vehicles): Ưu đãi trực tiếp cho người tiêu dùng khi mua xe điện, giảm thuế GST cho EV từ 12% xuống 5%.
• Sáng kiến PM e-DRIVE: Gói hỗ trợ 1,3 tỷ USD nhằm phát triển xe điện và hạ tầng sạc đến năm 2030.
• Chiến lược PLI (Production-Linked Incentive): Thu hút các nhà sản xuất pin và linh kiện xe điện bằng ưu đãi tài chính hấp dẫn.
• Về phía doanh nghiệp, các ông lớn như Tata Motors, Ola Electric, Hero MotoCorp, Mahindra Electric, và TVS đều đang đẩy mạnh phát triển mô hình EV nội địa. Tata Group mới đây đã đầu tư hơn 1,5 tỷ USD xây dựng nhà máy sản xuất pin tại bang Gujarat, dự kiến vận hành từ năm 2026.

Các startup như Euler Motors cũng thu hút dòng vốn lớn: 638 crore INR (~77 triệu USD) từ Hero MotoCorp và GIC để mở rộng năng lực sản xuất xe tải điện nhẹ.

Hạ tầng sạc và pin: Mảnh ghép quyết định

Một trong những rào cản lớn nhất với sự phát triển EV tại Ấn Độ là hệ sinh thái hạ tầng sạc. Tuy nhiên, xu hướng đang cải thiện nhanh chóng:

Bộ Giao thông vận tải đặt mục tiêu xây dựng 22.000 trạm sạc công cộng vào năm 2026.

Các công ty như BPCL và Tata Power đang đầu tư xây dựng hệ thống sạc nhanh dọc theo các tuyến đường cao tốc trọng điểm.

Ấn Độ cũng đặt mục tiêu nội địa hóa chuỗi cung ứng pin, giảm phụ thuộc vào Trung Quốc thông qua các dự án sản xuất pin LFP và pin thể rắn (solid-state).

Vươn ra toàn cầu

Với lợi thế về chi phí lao động thấp, năng lực kỹ thuật cao, và quy mô thị trường khổng lồ, Ấn Độ không chỉ nhắm tới thị trường nội địa mà còn trở thành căn cứ xuất khẩu xe điện tới châu Á, châu Phi và Mỹ Latinh.

Nhiều hãng xe đang đặt cược vào Ấn Độ như một “cứ điểm chiến lược”:

• Hyundai và Kia đang mở rộng dây chuyền EV tại Ấn Độ cho xuất khẩu.
• BYD và Tesla đang đàm phán để đầu tư xây dựng nhà máy tại đây.
• VinFast từ Việt Nam cũng dự kiến mở nhà máy tại bang Tamil Nadu.

Thách thức cần vượt qua

Dù có tiềm năng lớn, Ấn Độ vẫn đối mặt với một số thách thức:

• Tỷ lệ thâm nhập xe điện còn thấp (dưới 5% tổng doanh số xe cá nhân).
• Thiếu hạ tầng sạc phủ rộng.
• Rào cản tài chính đối với người tiêu dùng nông thôn.
• Phụ thuộc vào nhập khẩu linh kiện, đặc biệt là cell pin từ Trung Quốc.

Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định rằng những vấn đề này có thể được giải quyết nếu chính phủ và doanh nghiệp duy trì cam kết đầu tư và đổi mới công nghệ.

Triển vọng dài hạn

Mục tiêu của Ấn Độ là đến năm 2030:

• 70% doanh số xe hai bánh là xe điện.
• 30% doanh số xe du lịch là EV.
• Toàn bộ xe buýt mới chạy bằng điện hoặc nhiên liệu sạch.
• 100% pin sản xuất trong nước.

Với đà phát triển như hiện nay, viễn cảnh Ấn Độ trở thành “cường quốc xe điện mới nổi” trong thập kỷ tới là hoàn toàn khả thi.