Úc cân nhắc thu phí sử dụng đường đối với xe điện: Cơ hội hay rào cản?

Vì sao Úc muốn thu phí đường với xe điện?

Xe điện (EV) đang tăng trưởng mạnh tại Úc, kéo theo nguồn thu từ thuế nhiên liệu giảm nhanh. Trước đây, thuế nhiên liệu đóng góp khoảng 15 tỷ AUD mỗi năm cho ngân sách để duy tu đường sá.

Khi xe điện ngày càng phổ biến, chính phủ cho rằng cần có một cơ chế công bằng hơn để tất cả phương tiện đều đóng góp vào chi phí hạ tầng giao thông.

Các phương án đang được xem xét:

• Phí cố định hàng năm cho mỗi xe điện.

• Phí dựa trên số km di chuyển (ví dụ 2–3 cent/km).

• Phí theo trọng lượng xe, vì xe điện thường nặng hơn và gây hao mòn đường lớn hơn.

Quan điểm từ Hội đồng Xe điện Úc (EVC)

EVC cho rằng việc áp dụng thu phí quá sớm có thể làm chậm tốc độ chuyển đổi sang xe điện. Họ đề xuất:

• Chỉ nên thu phí khi xe điện đạt 30% doanh số bán xe mới.

• Mức phí cần công bằng giữa xe xăng, hybrid và xe điện, không nên nhắm riêng vào EV.

Theo EVC, nếu được thiết kế hợp lý, nguồn thu này có thể tái đầu tư vào:

• Mạng lưới trạm sạc nhanh khắp cả nước.

• Các dự án giảm ùn tắc giao thông.

• Phát triển giao thông công cộng xanh.

Tác động đến người tiêu dùng xe điện

Nếu áp dụng theo mức tham khảo 300 AUD/năm cho 10.000 km di chuyển, chi phí này gần bằng với thuế nhiên liệu xe xăng hiện nay.

Điều này có thể ảnh hưởng đến quyết định mua xe điện của người dân vì:

• Chi phí vận hành EV sẽ không còn rẻ vượt trội như trước.

• Người tiêu dùng phải cân nhắc tổng chi phí sở hữu (TCO): giá mua, phí bảo dưỡng, phí đường và chi phí sạc.

• Có thể cần thêm các chính sách khuyến khích khác (miễn giảm thuế, trợ giá khi mua xe điện) để bù lại.

Lợi ích và thách thức đối với ngành xe điện

• Lợi ích: nếu thu phí minh bạch, chính phủ có thêm nguồn lực để đầu tư vào hạ tầng EV, hỗ trợ dài hạn cho ngành.

• Thách thức: phí đường có thể làm chậm đà tăng trưởng thị trường EV tại Úc trong giai đoạn đầu, khi người tiêu dùng vẫn còn nhạy cảm với giá.

Kết luận

Việc Úc cân nhắc thu phí sử dụng đường cho xe điện là một bước đi quan trọng, nhưng cũng gây nhiều tranh cãi. Chính sách này cần được thiết kế hài hòa để đảm bảo công bằng ngân sách mà vẫn khuyến khích người dân chuyển đổi sang xe điện.

Trong thời gian tới, cộng đồng và ngành công nghiệp xe điện sẽ tiếp tục theo dõi sát sao để chính sách này vừa phục vụ lợi ích công cộng, vừa thúc đẩy mục tiêu giảm phát thải carbon của Úc.