Na Uy: Bán nhiều xe điện nhưng xe xăng chưa tuyệt vọng

Một cuộc thăm dò gần đây trên Twitter đã đặt câu hỏi mất bao lâu để đưa những chiếc ô tô chạy bằng nhiên liệu hóa thạch tuyệt chủng, ngay cả ở một quốc gia mà phần lớn doanh số bán ô tô hiện nay là xe điện.

Kết quả cũng cho thấy phần lớn mọi người – đặc biệt là những người được coi là hiểu biết về năng lượng xanh và giao thông vận tải – đang chuyển đổi sang giao thông sạch như thế nào.

Na Uy là một ví dụ hoàn hảo về đất nước tiên phong trong quá trình chuyển đổi sang tính bền vững. Họ đã khuyến khích việc sử dụng xe điện trong ba thập kỷ liên tục và đặt mục tiêu đạt được doanh số 100% xe điện bán ra cho đến trước năm 2025.

Nhưng theo Cục thống kê Na Uy, vào năm 2021, xe điện ở Na Uy đã chạy được quãng đường gần 6.000 triệu km. Tổng số km mà xe ô tô ở Na Uy đã đi là 35.000 triệu, như vậy xe điện vẫn chỉ chiếm chưa đến 20%.

Tỷ lệ phần trăm này cho thấy Na Uy vẫn còn một chặng đường dài để đi trong quá trình chuyển đổi sang xe điện.

Tác giả Ketan Joshi –  một chuyên gia về năng lượng và cũng là tác giả của tạp chí Úc RenewEconomy chuyên về năng lượng tái tạo vào ngày chủ nhật vừa rồi đã đăng một cuộc thăm dò trên Twitter yêu cầu những người theo dõi bầu chọn về tỷ lệ km mà họ đã chạy bằng xe điện.

“Trong năm 2021, tổng số km lái xe ô tô chở khách ở Na Uy được lái bằng xe điện. Tỷ lệ đó là bao nhiêu?”: Anh ấy nói với những người theo dõi trên Twitter.

Joshi nổi tiếng trên Twitter với tư cách là một chuyên gia và tác giả về quá trình chuyển đổi năng lượng, và người ta cho rằng phần lớn những người theo dõi anh ấy ít nhất sẽ biết tỷ lệ doanh số bán ô tô mới ở Na Uy là gần tám trên mười xe được bán ra.

Điều thú vị là trước câu hỏi của Joshi, câu trả lời mà nhiều người nhấp vào nhất là 50-75%.

Please don't answer this if you know!

For 2021, some percentage of total kilometres driven in passenger cars in Norway were driven in fully electric vehicles. What range does that percentage sit within?

— Ketan Joshi (@KetanJ0) October 15, 2022

Như Joshi đã lưu ý trong một tweet tiếp theo, ” Mặc dù doanh số bán hàng của xe điện mới ở Na Uy cao, nhưng mọi người không mua xe thường xuyên, có nghĩa là điều này chỉ chuyển đổi rất chậm vào số km lái xe và chuyển đổi rất chậm đến quá trình phát thải (ý nói quá trình giảm phát thải diễn ra chậm vì vẫn còn nhiều xe xăng trên đường).”

Sự chênh lệch rất lớn giữa những gì mọi người nghĩ và tỷ lệ km thực tế được lái bởi xe điện cho thấy nhận thức của công chúng về quá trình chuyển đổi xe điện rõ ràng là không đồng bộ với thực tế.

Dữ liệu được Joshi đối chiếu vào các biểu đồ bên dưới làm nổi bật sự chênh lệch. Trong khi doanh số bán hàng xe điện của Na Uy dự kiến ​​đạt 100% trước mục tiêu năm 2025, vẫn còn một thời gian nữa trước khi nhiên liệu hóa thạch trở thành quá khứ trên xe du lịch.

Cash-for-clunkers có thể thúc đẩy chuyển đổi

Một nghiên cứu vào tháng 3 được công bố bởi các nhà khoa học tại Đại học bang Pennsylvania và học viện MIT ở Massachusetts đã xem xét nhiệm vụ to lớn phía trước của ngành vận tải hành khách là đạt tới con số phát thải bằng 0.

Với tiêu đề “Tăng tốc độ luân chuyển của xe để đạt được mục tiêu di chuyển bền vững”, nó lưu ý rằng “ngay cả khi thị phần xe điện tăng vọt, sẽ mất hàng thập kỷ để thay thế số lượng xe hiện có, trong thời gian đó, lượng phát thải khí nhà kính của xe cộ vẫn xảy ra làm trầm trọng thêm biến đổi khí hậu”.

Nghiên cứu phát hiện ra rằng các chương trình “cash-for-clunkers” (C4C) (*) là vô giá đối với việc khuyến khích người lái xe chuyển từ ô tô động cơ đốt trong gây ô nhiễm sang các lựa chọn xe chạy điện sạch sẽ hơn.

(*) Cash-for-clunkers: chính sách hỗ trợ tiền cho người mua xe mới ít phát thải của chính quyền liên bang cho công dân Mỹ.

“Chúng tôi nhận thấy các chính sách của C4C có thể giảm đáng kể lượng khí thải của xe với chi phí hợp lý trên mỗi tấn CO2. Các nhà nghiên cứu lưu ý rằng để đáp ứng các mục tiêu giảm phát thải, các chính sách C4C chỉ nên áp dụng khi người tiêu dùng thay thế các phương tiện chạy bằng động cơ đốt trong bằng xe chạy bằng điện”.

Điều quan trọng là nghiên cứu phát hiện ra rằng chỉ quảng bá xe điện như một giải pháp giao thông thay thế sẽ không đủ để đáp ứng các mục tiêu khí hậu cho đến năm 2050.

Nghiên cứu cũng cho thấy rằng các chương trình C4C có hiệu quả nhất khi được bổ sung bởi việc “thúc đẩy sản xuất điện tái tạo” cùng với việc “đánh thuế khí thải”.

Con đường dài của Úc để đạt được mức độ giao thông vận tải xanh

Thứ sáu tuần trước, Hội đồng Xe điện Úc đã công bố báo cáo “Tình trạng xe điện” mới nhất cho năm 2022. Báo cáo này cho thấy thị phần xe điện (bao gồm xe điện chạy bằng pin và xe hybrid) chỉ chiếm 3,39% doanh số bán xe hơi mới từ đầu năm cho đến nay.

Xe điện chạy pin chiếm tổng cộng 2%, trong đó Tesla Model 3 và Model Y chiếm khoảng 65% trong số này.

LATEST REPORT: State of EVs – Oct 22

⚡EVs now represent 3.39% of all 🇦🇺 vehicle sales, a 65% increase on 2021

🚘 45 #ElectricVehicle models, 95 variants available in Oz

🔌 3,669 public chargers across 2,147 locations in Australia

Read the full report: https://t.co/CVO4ezg5FE

— Electric Vehicle Council of Australia (@EVCouncil) October 13, 2022

Phát biểu với The Driven, Trưởng ban Chính sách EVC Jake Whitehead nói rằng Australia thậm chí có thể không đạt 100% quãng đường xe cộ đi được đều là từ năng lượng điện vào năm 2050, năm mà các mục tiêu bền vững đã được đặt ra nhằm hạn chế sự gia tăng thảm khốc của nhiệt độ toàn cầu.

Ông nói:

Việc 100% xe không phát thải – cần chúng ta hành động nhanh chóng đến khoảng năm 2050.

Ở Australia ô tô có tuổi thọ trung bình từ 14-15 năm. Giả sử chúng tôi bán những chiếc ô tô chạy bằng xăng và dầu cuối cùng vào giữa những năm 2030 thì sẽ mất 14-15 năm nữa để chúng biến mất.

Điều đó không phải là không thể nhưng điều đó làm nổi bật tầm quan trọng của việc cần làm ngay – chúng ta không có nhiều thời gian.

Về mục tiêu giảm phát thải năm 2030, ông Whitehead lưu ý rằng chính phủ liên bang Úc không có các mục tiêu dành riêng cho ngành giao thông và ông nói rằng điều này dẫn đến khó hiểu chính phủ Úc đang muốn điều gì?

Điều quan trọng nhất để thúc đẩy việc mua xe điện của người Úc là việc đưa ra các tiêu chuẩn khí thải giống như với các nước phát triển khác như Na Uy. Điều này sẽ đảm bảo rằng các nhà sản xuất ô tô truyền thống ưu tiên bán xe điện vào Úc thay vì tiếp tục quảng bá ô tô động cơ đốt trong.

Whitehead nói: “Nếu chúng ta đưa ra các tiêu chuẩn khí thải, chúng ta có cơ hội giảm lượng khí thải”.

Tiền mặt Úc cho kế hoạch clunkers?

Liên quan đến các kế hoạch tặng tiền cho người mua xe điện mới – như đang được New Zealand cũng đang rất quan tâm – Whitehead nói rằng một kế hoạch tương tự ở Úc sẽ đi một chặng đường dài trong việc thúc đẩy người lái xe mua xe điện và rút ngắn tuổi thọ của ô tô động cơ đốt trong.

Chắc chắn có những trường hợp những chiếc xe cũ – chẳng hạn như những chiếc xe cổ – sẽ vẫn còn trên đường trong một thời gian. Tuy nhiên, như đã thấy ở bang Victoria, nơi mà một chương trình tương tự có tên là “safe2safe” nhằm mục đích đưa những người trẻ tuổi thoát khỏi những chiếc xe cũ kỹ nguy hiểm và đến với những chiếc xe mới hơn, an toàn hơn, có rất nhiều xe cũ biến mất khỏi đường phố (ý nói người dùng bỏ xe cũ, mua xe mới vì nhận được tiền hỗ trợ).

“Chúng ta cần thông minh về cách giúp người lái xe chuyển sang sử dụng xe điện. Mọi người có nhu cầu đưa các phương tiện chạy bằng xăng và dầu diesel ra khỏi những chiếc xe trên đường sớm hơn. Dù cho chúng ta có được sự tăng trưởng xe điện nhanh chóng, chúng ta có thể sẽ vẫn có 50-60% ô tô trên đường ngày nay vẫn đang lái vào năm 2030″.

Ông nói thêm rằng có một vấn đề công bằng cũng cần được giải quyết.

“Chúng ta nên xem xét cách chúng ta có thể hỗ trợ mọi người giảm hóa đơn nhiên liệu, nhưng cũng có cơ hội để có được xe điện bằng những cách khác – chẳng hạn như thuê có trợ giá, cho thuê và có hệ thống giao thông công cộng rộng rãi hơn. Không chỉ là việc mỗi người đều có một chiếc ô tô. ”