Trung Quốc, nơi nghiệt ngã với những hãng xe Nhật Bản

Trong thế giới ô tô chạy xăng, các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản là vua. Toyota đã giữ danh hiệu hãng xe số 1 thế giới trong ba năm qua và rất nhiều lần trong quá khứ. Đồng hương của họ là Honda và Nissan cũng là những hãng xe bán chạy nhất toàn cầu.

Khi chuyển thế giới xe hơi đổi sang xe điện, các gã khổng lồ Nhật Bản phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt hơn từ những công ty như Tesla và BYD. Không nơi nào mối đe dọa rõ ràng hơn ở Trung Quốc – nơi là thị trường ô tô lớn nhất thế giới và là nơi mà cứ 4 chiếc ô tô bán ra thì có 1 chiếc là xe điện. Doanh số bán xe điện ở đây được dự báo sẽ tăng lên 9 triệu xe vào năm 2023, đạt mức thâm nhập thị trường là 35%.

Doanh số bán hàng của Honda và Nissan tại Trung Quốc đã giảm trong hai năm qua, trong khi doanh số bán hàng của Toyota vào năm ngoái đã giảm lần đầu tiên sau một thập kỷ. Mặc dù tình trạng thiếu chip, đóng cửa vì Covid-19 và những khó khăn trong chuỗi cung ứng liên quan đã đóng vai trò quan trọng thì một vấn đề khác đang trở nên nghiêm trọng là việc bộ ba công ty Nhật Bản này thiếu các mẫu xe điện hấp dẫn.

Trung Quốc đang hướng đến một tương lai nơi những gã khổng lồ xe hơi Nhật Bản này bước xuống khỏi bậc thang danh vọng. Theo nhóm nghiên cứu của Bloomberg Intelligence, Tesla là nhà sản xuất xe điện hàng đầu thế giới về lượng xe bán ra, tiếp theo là các công ty như BYD và Volkswagen. Không có nhà sản xuất ô tô Nhật Bản nào lọt vào top 20, điều này khiến họ đứng bên lề lĩnh vực phát triển nhanh nhất của ngành công nghiệp ô tô.

Ông Yale Zhang, giám đốc điều hành của công ty tư vấn Automotive Foresight có trụ sở tại Thượng Hải, cho biết:

Nếu các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản tiếp tục cách tiếp cận bảo thủ và thiếu quyết đoán đối với chiến lược xe điện của họ thì việc họ thất bại trên thị trường toàn cầu chỉ còn là vấn đề thời gian.

[related_posts_by_tax title=""]

Tại Trung Quốc, ô tô Nhật Bản chủ yếu được sản xuất và bán thông qua liên doanh với các đối tác địa phương. Tập đoàn ô tô Quảng Châu có quan hệ đối tác với Toyota và Honda, trong khi Tập đoàn ô tô quốc doanh Dongfeng liên doanh với Honda và Nissan.

Các liên doanh từ lâu nổi trội với các loại xe xăng đáng tin cậy, có giá trị tốt ở phân khúc tầm trung – những chiếc xe có giá từ 14.540 USD đến 43.620 USD. Ba mẫu sedan nhỏ gọn là Sylphy của Nissan, Toyota Corolla và Honda Civic được biết đến ở Trung Quốc với tên gọi “ba chàng lính ngự lâm” của những chiếc xe hơi Nhật Bản phổ biến. Sylphy là mẫu xe bán chạy thứ 2 tại Trung Quốc vào năm ngoái, với số lượng 393.500 chiếc. Toyota Corolla đứng thứ 10 với 191.610 chiếc.

Từ năm 2020, khi sự gia nhập của Tesla đã thúc đẩy thị trường xe điện Trung Quốc, bộ ba Nhật Bản bắt đầu bị chèn ép ở cả hai đầu thị trường. Tesla và các công ty xe điện nội địa Trung Quốc như NIO và Xpeng bắt đầu xâm nhập vào phân khúc cao cấp nhất, trong khi những chiếc xe bình dân như Hongguang Mini EV của General Motors và các đối tác Trung Quốc trở nên phổ biến với những người mua xe lần đầu và trở thành mẫu xe điện mini bán chạy nhất vào năm 2022.

BYD đang khẳng định vị thế tại thị trường tầm trung nơi các công ty Nhật Bản đang hoạt động tốt nhất với một loạt các mẫu xe điện như SUV thể thao Song Plus, có giá khởi điểm từ 20.360 USD. Mẫu xe này và các mẫu xe phổ biến khác đã đưa BYD trở thành thương hiệu nội địa bán chạy nhất và vào năm 2022 họ đã xuất xưởng hơn 1,85 triệu xe.

Ông Cui Dongshu, tổng thư ký Hiệp hội ô tô chở khách Trung Quốc cho biết các công ty Nhật Bản nên quảng bá tốt hơn các mẫu xe hybrid của họ để giành lợi thế ở Trung Quốc. Ông cho biết lợi ích của xe hybrid – vốn phổ biến ở những thị trường khác – đã không được quảng bá hiệu quả ở Trung Quốc.

Ông Cui cho biết:

Chúng tôi nghĩ rằng vẫn còn cơ hội phát triển cho các thương hiệu xe hơi Nhật Bản tại Trung Quốc.

Tuy nhiên, Nissan vào tháng trước đã hạ mục tiêu điện khí hóa tại Trung Quốc xuống 35% doanh số bán hàng từ 40% trong năm tài chính 2026, ngay cả khi hãng cho biết 98% doanh số bán hàng ở châu Âu sẽ là xe hybrid hoặc điện hoàn toàn vào thời điểm đó.

Ông Ashwani Gupta, Giám đốc điều hành Nissan cho biết điều này là do các thương hiệu địa phương đang “dẫn đường” tại Trung Quốc. Nissan chỉ có hai mẫu xe điện được cung cấp tại Trung Quốc là Ariya và một phiên bản điện của Sylphy –  mẫu xe chỉ chiếm 1% doanh số bán hàng của Nissan tại Trung Quốc trong quý 3 năm ngoái.

Người phát ngôn của Honda cho biết các công ty Trung Quốc có lợi thế hơn các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản trong việc mua chip và các bộ phận khác, đồng thời cho rằng doanh số bán hàng giảm là “vấn đề sản xuất” chứ không phải ô tô của họ không hấp dẫn người tiêu dùng Trung Quốc.

Mẫu xe điện mới nhất của Toyota dành cho thị trường Trung Quốc, chiếc bZ3 được sản xuất với sự hợp tác của BYD. Xe được ra mắt vào ngày 6 tháng 3 với giá khởi điểm 24.690 USD. Toyota có khoảng 10 mẫu xe hybrid và 4 mẫu xe điện hoàn toàn được cung cấp tại quốc gia này.

Người phát ngôn của Toyota cho biết trong khi có lo ngại về xung đột thương mại giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc, nhà sản xuất ô tô này hy vọng sẽ đạt được sự tăng trưởng ổn định tại Trung Quốc.