Nhật Bản mời Canada, Australia xây dựng chuỗi cung ứng xe điện không có Trung Quốc

Nhật Bản đang tìm kiếm Canada và Australia để cung cấp các vật liệu quan trọng được sử dụng trong pin xe điện khi chính sách của Hoa Kỳ thúc đẩy các công ty phát triển chuỗi cung ứng không có Trung Quốc.

Nhưng các nhà sản xuất ô tô và công ty pin Nhật Bản phải đối mặt với một cuộc chiến gay gắt về nguồn tài nguyên, ngay cả khi chính phủ ủng hộ nỗ lực đa dạng hóa của họ. Các đối thủ Hàn Quốc đã xâm nhập vào Canada và Australia, trong khi các nước giàu tài nguyên như Indonesia và Chile đang hạn chế xuất khẩu khoáng sản thô.

Để thể hiện sự ưu tiên mà Tokyo đang đặt ra cho vấn đề này, ông Yasutoshi Nishimura, Bộ trưởng kinh tế, thương mại và công nghiệp Nhật Bản, đã đến thăm Canada vào cuối tháng trước để ký bản ghi nhớ về hợp tác xây dựng chuỗi cung ứng xe điện. Hai nước sẽ cung cấp trợ cấp của chính phủ cho các công ty Nhật Bản muốn vào Canada để phát triển các nguồn nguyên liệu pin như Niken hoặc Lithium.

Đây là lần đầu tiên sau gần 10 năm một bộ trưởng thương mại Nhật Bản đến thăm Canada. Điều bất thường hơn nữa là Nishimura đã gặp không chỉ một mà tới ba bộ trưởng Canada, trong đó có Francois-Philippe Champagne, bộ trưởng bộ đổi mới, khoa học và công nghiệp.

Nhật Bản cũng đang tiếp cận nước láng giềng Thái Bình Dương Australia.

Theo một quan chức Nhật Bản giám sát chính sách tài nguyên khoáng sản của chính phủ, đại diện của hai bên đã gặp nhau vào tháng 6, sau đó họ đồng ý tổ chức các cuộc gặp trong tương lai để thảo luận về việc phát triển chuỗi cung ứng các khoáng sản quan trọng “không phụ thuộc vào Trung Quốc”.

Ông nói, Canada và Úc là những đối tác lý tưởng vì họ “có chung ý thức thận trọng trước Trung Quốc”.

Trung Quốc kiểm soát một phần đáng kể công suất tinh chế vật liệu xe điện của thế giới. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế, mặc dù quặng Lithium và nước muối Lithium được tìm thấy chủ yếu ở Úc và Chile, nhưng 65% hoạt động xử lý như tinh chế toàn cầu được thực hiện ở Trung Quốc. Trung Quốc cũng chiếm 74% sản lượng chế biến coban và 17% niken.

Takeshi Harada, giám đốc Phòng Chiến lược Kim loại tại Tổ chức An ninh Kim loại và Năng lượng Nhật Bản (JOGMEC), cho biết việc Trung Quốc nắm giữ chuỗi cung ứng không có gì đáng ngạc nhiên. Harada nói với Nikkei Asia: “Thị trường xe điện có mức tăng trưởng đáng kể, đặc biệt là ở Trung Quốc, do đó, việc các công ty chế biến tập trung ở đó là điều đương nhiên vì nó ở gần [các kênh] tiêu thụ”.

Nhưng sức mạnh của Trung Quốc trong lĩnh vực này đã khiến các chính phủ phương Tây lo lắng.

Đạo luật Giảm lạm phát của Hoa Kỳ cung cấp khoản tín dụng thuế lên tới 7.500 USD cho người mua xe điện. Nhưng những khoản tín dụng này chỉ áp dụng cho xe điện đáp ứng các tiêu chí sản xuất nhất định. Cụ thể, ít nhất 40% giá trị khoáng chất quan trọng của pin phải được cung cấp trong nước hoặc từ các nước có hiệp định thương mại tự do với Mỹ.

Canada năm ngoái đã thay đổi hướng dẫn đầu tư để gây khó khăn hơn cho các công ty nhà nước Trung Quốc đầu tư vào các dự án khai thác hoặc lọc dầu. Điều này dẫn đến một số vụ thoái vốn của các công ty Trung Quốc và Hồng Kông khỏi các công ty Lithium của Canada.

Quan chức Nhật Bản cho biết: “Canada đã loại Trung Quốc khỏi chuỗi cung ứng lithium của họ. Đó là một lý do khiến phía chúng tôi có cơ hội tham gia”.

Ngoài áp lực rời khỏi Trung Quốc, các công ty Nhật Bản còn phải đối mặt với một trở ngại khác khi các quốc gia có trữ lượng Niken hoặc Lithium dồi dào, như Indonesia và Chile, hạn chế xuất khẩu các khoáng sản thiết yếu chưa qua chế biến.

Tất cả điều này có nghĩa là danh sách các quốc gia đối tác tiềm năng của Japan Inc. đang bị thu hẹp.

Một quan chức chính phủ cho biết: “Thực sự không có nhiều lựa chọn”.

Và sau đó là sự cạnh tranh từ Hàn Quốc, nơi có ngành công nghiệp pin lớn nhất bên ngoài Trung Quốc. Quốc gia này đã nhanh chóng hơn Nhật Bản trong việc thiết lập sự hiện diện trong ngành công nghiệp khoáng sản của Canada và Australia.

Harada của JOGMEC cho biết: “Các công ty Nhật Bản có xu hướng dự đoán quá cao những rủi ro khi tham gia vào các dự án khai thác mỏ”. Ông cho biết, Japan Inc. thích các hợp đồng cung cấp dài hạn đơn giản hơn là đầu tư vào dự án, bỏ lỡ cơ hội mua nguyên liệu với số lượng lớn hơn hoặc đàm phán với các điều kiện có lợi hơn.

Các nhà sản xuất Nhật Bản cũng bị coi là “chậm thực hiện các thương vụ đầu tư” so với các đối thủ Hàn Quốc. Một ví dụ điển hình là khu công nghiệp ở thị trấn Becancour, Quebec của Canada, nơi muốn trở thành trung tâm chuỗi cung ứng xe điện. Nó đã thu hút các khoản đầu tư lớn từ các công ty như Ford Motor và nhà sản xuất pin Hàn Quốc SK On, là thành viên của một tập đoàn đã công bố khoản đầu tư 1,2 tỷ đô la Canada (874 triệu USD) vào tháng 8.

Mặc dù Bộ trưởng Champagne liên tục nhắc đến Becancour trong các cuộc đàm phán với Nhật Bản trước chuyến thăm tháng 9, các công ty Nhật Bản không hề đầu tư một khoản đầu tư nào vào khu công nghiệp.

Harada cho biết: “Các công ty Nhật Bản phải tiến thêm một bước nữa nếu họ thực sự muốn đảm bảo quyền khai thác khoáng sản EV”.

Theo Nikkei Asia